Succes op school en in het leven draait om meer dan IQ

Biologisch psychologen geven nieuw inzicht in wat bijdraagt aan onderwijssucces door te kijken naar DNA

08-01-2021 | 9:16

Wetenschappers van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU), de Colombia University, en de University of Texas at Austin, laten zien dat niet alleen cognitieve, maar ook niet-cognitieve vaardigheden bijdragen aan succes op school en in het leven. Dus het gaat niet alleen om intelligentie, maar ook om andere eigenschappen, denk aan hoe gedisciplineerd, gemotiveerd of zelfverzekerd je bent. Het onderzoek laat zien dat het erven van genetische varianten, die dingen andersdan intelligentie beïnvloeden, belangrijk zijn voor het begrijpen van verschillen tussen mensen in opleidingsniveau. Tot nu toe waren er vragen over welke niet-cognitieve vaardigheden precies van belang zijn en hoeveel ze ertoe doen. De resultaten zijn gepubliceerd in het prestigieuze tijdschrift Nature Genetics.

“We weten al vrij veel over welke genetische varianten, oftewel stukjes op het DNA, samenhangen met opleidingsniveau. Wij hebben nu voor het eerst gekeken naar de oorzaak van die samenhang. Wij zien dat de genetische invloed op schoolprestaties komt omdat die genen samenhangen met intelligentie, maar ook met andere vaardigheden” zegt VU-promovendus Biologische Psychologie Perline Demange. “Eén van de belangrijkste resultaten is dat niet-cognitieve vaardigheden net zo belangrijk, of misschien zelfs belangrijker waren voor succes op school als intelligentie: Van de totale invloed van genen op schoolprestaties, wordt 43% verklaart door genetische invloed op die intelligentie, en 57% door genetische invloed op niet-cognitieve vaardigheden.”

Genetische varianten die samenhangen met intelligentie voorspellen succes buiten school, zoals prestigieuzere banen, hogere inkomens, en langer leven. Maar, de genen die samenhangen met niet-cognitieve vaardigheden bleken net zo goed samen te hangen met deze uitkomsten. Ook hangen niet-cognitieve vaardigheden die van belang zijn voor schoolprestaties samen met hogere bereidheid om risico te nemen, beter kunnen uitstellen van beloning, en persoonlijkheidskenmerken zoals nieuwsgierigheid, emotionele stabiliteit en ijverigheid.

De wetenschappers gebruikte een methode die een 'genoombrede associatiestudie' of GWAS wordt genoemd, om in honderdduizenden proefpersonen te kijken welke stukje op het DNA samenhangen met niet-cognitieve vaardigheden. Deze worden gedefinieerd als vaardigheden die niet worden gemeten door traditionele IQ-tests, maar waarvan men denkt dat ze belangrijk zijn voor succes op school, op het werk, en in het leven in het algemeen.

“We schatten hoe genen samenhangen met opleidingsniveau en met IQ-scores. We zien dan dat de meeste genetische varianten die samenhangen met IQ-scores, ook samenhangen met succes op school. Maar, we zien dat er daarnaast ook genetische varianten zijn die succes op school beïnvloeden, maar niet via een invloed op je IQ-score,” aldus Michel Nivard, biologisch psycholoog  aan de VU, en trekker van het onderzoek. “Omdat een IQ-test je cognitieve prestaties meet, moet een genetische associatie met succes op school die niet via IQ loopt eigenlijk wel een genetische associatie van niet-cognitieve vaardigheden zijn.”

Dit onderzoek werd gefinancierd door de Jacobs foundation, ZonMw, NWO en de NIH.