Combinatie psychotherapie en medicijnenbehandeling meest effectief bij depressie

Een gecombineerde behandeling van psychotherapie en medicijnen is het meest effectief voor mensen met depressie.

11-05-2021 | 9:03

De combinatie met cognitieve gedragstherapie blijkt het meest succesvol. Zowel psychotherapie als farmacotherapie zijn aantoonbaar effectiever dan de gebruikelijke zorg voor depressie, maar tussen beide bestaat geen aantoonbaar verschil. Dit blijkt uit internationaal onderzoek o.l.v. hoogleraar klinische psychologie Pim Cuijpers van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) en onderzoekers van het Amsterdam Public Health Research Institute aan de VU. De resultaten zijn vandaag gepubliceerd in tijdschrift Annals of Family Medicine.

De meeste patiënten met depressie worden in de eerstelijnszorg behandeld en de meerderheid van hen geeft de voorkeur aan psychotherapie boven behandeling met medicatie. In Nederland schrijven huisartsen relatief vaak antidepressiva voor maar zij verwijzen patiënten ook vaak door naar hun praktijkondersteuner Geestelijke GezondheidsZorg (POH-GGZ). Deze POH-GGZ geeft doorgaans geen geprotocolleerde psychotherapie (zoals CGT) maar heeft wel enkele ondersteunende gesprekken. VU-hoogleraar Pim Cuijpers: “Hoewel de bevindingen niet uniek zijn voor de eerstelijnszorg, geven ze wel aan dat gecombineerde behandeling de beste effecten heeft en dat farmacotherapie en psychotherapie vergelijkbare effecten hebben. Behandelingen in de eerste lijn moeten zo worden georganiseerd dat al deze behandelingen kunnen worden aangepast aan de voorkeuren en waarden van de patiënt."

Onderzoeksgegevens van ruim 9.000 patiënten
Het onderzoeksteam bestudeerde de resultaten van 58 onderzoeken met 9.301 patiënten. Deze internationale studies waren gericht op ernstige depressie, aanhoudende stemmingsstoornissen (dysthymie) of beide, evenals onderzoeken met patiënten die hoog op de depressieschalen van zelfbeoordeling stonden. Cuijpers: “In totaal hebben we 62 vergelijkingen uitgevoerd, waaronder artikelen over psychotherapie, farmacotherapie, gecombineerde therapieën, zorg zoals gebruikelijk, patiënten op een wachtlijst, en drie artikelen over patiënten die pil placebo's kregen.”

Internationaal onderzoek
Samenwerkende auteurs zijn onder meer onderzoekers van het Trimbos-instituut, het Instituut voor statistische wiskunde en de Kyoto University Graduate School of Medicine (Japan), de Universitat Jaume I en CIBER (Biomedical Research Networking Center) Fysiopathologie van obesitas en voeding (Spanje),  Oxford University en de Universiteit van Auckland in Nieuw-Zeeland.