Eindexamenkandidaten worden klaargestoomd voor wetenschappelijk onderzoek

Met het online programma ‘Slimme stappen in Eigen Onderzoek’ beginnen eindexamenkandidaten beter voorbereid aan het profielwerkstuk en de eindexamens. Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) en het Biobankenconsortium in Nederland (BBMRI-NL) willen met het programma de leer- en onderzoeksvaardigheden van scholieren aanscherpen. De online tool is gratis beschikbaar voor middelbare scholen.

07-05-2018 | 15:39

Het onderzoeksprogramma is gemaakt voor de eindexamenklassen havo en vwo. Docenten gebruiken de tool om leerlingen te ondersteunen bij het doen van onderzoek. Sinds enkele jaren moeten examenkandidaten verplicht een profielwerkstuk schrijven. “Dat is echter nog niet zo eenvoudig”, vertelt Eline Slagboom, professor moleculaire epidemiologie bij het LUMC. “Middelbare scholieren hebben vaak wel veel kennis, maar geen ervaring met het uitvoeren van onderzoek. Ze worstelen bijvoorbeeld met het formuleren van een goede onderzoeksvraag, het opzetten van een logische onderzoeksstructuur en ze verdrinken vaak in de grote hoeveelheid informatie op het internet. In de tool bieden we oplossingen aan voor dit soort problemen.”

Begeleiding onderzoek
Het maken van een profielwerkstuk is een gouden kans voor wetenschappelijke instituten, omdat de bakermat voor de wetenschap in het voortgezet onderwijs ligt. Slagboom is samen met Joyce Vriezen (LUMC) al jaren bezig met het promoten van onderzoek op middelbare scholen. “Daarbij viel ons op dat ook veel docenten moeilijkheden ervaren bij het begeleiden van het profielwerkstuk”. Om die reden zijn we speciale trainingen voor docenten gaan geven.”

Tot nu toe hebben 150 docenten uit Zuid-Holland deelgenomen aan de trainingen. De hulpvraag blijft echter toenemen. Om aan de vraag te voldoen wordt samen met universitair docent biologische psychologie Gonneke Willemsen van het Nederlands Tweelingregister van de VU een online tool voor docenten gelanceerd. Met een duidelijke handleiding en bijbehorende instructiefilmpjes wordt daarin uitgelegd hoe docenten leerlingen kunnen uitdagen origineel en creatief na te denken over een goede onderzoeksvraag. “Daarnaast leren scholieren kritischer naar de stof te kijken en bruikbare informatie uit teksten of datagegevens te filteren. Dat zijn vaardigheden die je niet alleen helpen bij het schrijven van je profielwerkstuk, maar ook bij het leren voor je eindexamen.”

Online beschikbaar
Vooral het praktische deel van het programma is erg belangrijk. “Vaak weten scholieren nauwelijks hoe Excel werkt, laat staan hoe je data verzamelt en onderzoeksresultaten mooi weergeeft. Daarom heeft BBMRI-NL speciaal voor scholieren die geïnteresseerd zijn in ‘Big data’ geanonimiseerde bestanden beschikbaar gesteld waarmee ze kunnen oefenen. Het hele interactieve programma staat online al klaar. Docenten kunnen er direct mee aan de slag.”