Geld en mate van empathie van cruciaal belang voor burgers om vluchtelingen te willen helpen

Burgers met een grotere mate van empathie, evenals met een linkse politieke oriëntatie, zijn meer bereid om persoonlijke kosten te dragen om vluchtelingen te helpen. Bovendien blijkt de bereidheid van burgers om vluchtelingen te helpen toe te nemen als vluchtelingen op zijn minst enige inspanning moeten leveren om integratie te bevorderen. Dit blijkt uit internationaal gezamenlijk onderzoek van economen in Duitsland en hoogleraar psychologie Paul van Lange van de Vrije Universiteit Amsterdam. Het onderzoek wordt gepubliceerd in het tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).

26-06-2018 | 12:29

Deze laatste bevinding kan worden geïnterpreteerd als een positief effect van de integratie-inspanningen van vluchtelingen op de bereidheid van burgers om hen te helpen. Van Lange: "Beleid dat vluchtelingen in staat stelt om hun oprechte inzet voor integratie te tonen, kan essentieel zijn als men de acceptatie van vluchtelingen onder de gastburgers wil bevorderen. Verhalen van individuele vluchtelingen over dergelijke inspanningen kunnen bijvoorbeeld een verschil maken, net als individuele verhalen die de noodzaak tot een veilig nieuw huis duidelijk maakt. Terwijl het eerste verhaal de positieve instelling van de vluchteling benadrukt, kan het tweede verhaal empathie bevorderen.”

Vluchtelingenspel
De resultaten zijn afkomstig uit het ‘vluchtelingenspel’ dat de onderzoekers ontwikkelden. Meer dan 350 deelnemers namen deel aan het economisch spel waarin hulp aan vluchtelingen niet vrijblijvend is: behulpzaamheid kost de deelnemers geld. Spelers in de rol van burgers deden een opdracht die een persoonlijk inkomen genereert, maar tegelijkertijd een deel van hun inkomen via belasting aan een collectief goed wordt bijgedragen. Daarna beslissen ze hoeveel van dit collectieve goed ze willen delen met spelers in de rol van vluchtelingen, die niet hebben deelgenomen aan de inspanningstaak en daarom niet hebben bijgedragen aan het collectieve welzijn.

Van Lange: “Vluchtelingen zijn passief afhankelijk van de hulp van burgers. Het voordeel van het vluchtelingenspel is dat beslissingen ook daadwerkelijk gevolgen hebben. In tegenstelling tot enquêteonderzoek heeft behulpzaamheid van burgers reële financiële gevolgen voor henzelf. Een behulpzame houding ten aanzien van vluchtelingen is dan niet vrijblijvend, omdat ze het zelf in de portemonnee voelen.”